Οι «start–up» επιχειρήσεις ή «νεοφυείς» επιχειρήσεις, είναι επιχειρήσεις ή προσωρινοί οργανισμοί που αποσκοπούν στο να αναπτύξουν ένα κλιμακούμενο επιχειρηματικό μοντέλο. Ο όρος αυτός ξεκίνησε την εποχή των διαδικτυακών «.com» και αφορά συνήθως επιχειρήσεις που σχετίζονται με την τεχνολογία. Ο σκοπός τους δεν είναι άλλος από αυτόν της ταχύτατης ανάπτυξης και μπορεί να σχετίζονται με την δημιουργία μιας νέας αγοράς ή με την εκμετάλλευση μιας υπάρχουσας αγοράς. Ας μην ξεχνάμε ότι υπάρχουν περιπτώσεις start-up επιχειρήσεως που έγιναν κολοσσοί όπως π.χ. η Google!!

Συνήθως απασχολούν ελάχιστο προσωπικό και το κόστος συντήρησής τους είναι και αυτό σχετικά μικρό. Ορισμένες εξ αυτών χρηματοδοτούνται από κεφάλαια τρίτων, αλλά οι περισσότερες χρηματοδοτούνται από τους ιδρυτές τους. Το οικονομικό ρίσκο σε γενικές γραμμές είναι μικρό. Τα αντικείμενα των επιχειρήσεων αυτών ποικίλλουν και στην εποχή μας μπορεί να αφορούν στην δημιουργία ενός application για smartphones ή ένα πρόγραμμα για υπολογιστές.

Οι επιχειρήσεις αυτές είναι λογικό να επιθυμούν το μικρότερο δυνατό λειτουργικό κόστος και το μικρότερο δυνατό ρίσκο. Οι επιλογές που έχουν οι ιδρυτές τους είναι η σύσταση εταιρίας προκειμένου να μπορούν να εκμεταλλευτούν μέσω ενός νομικού προσώπου τις δυνατότητες που μπορεί να έχει μια επιχειρηματική ιδέα ή προϊόν τα οποία συνήθως κατοχυρώνονται.

Σε περίπτωση που δεν υπάρχει εταιρεία ενδέχεται να υπάρξουν πάρα πολλά προβλήματα καθώς οι ζημίες μπορεί να βαρύνουν τους ιδρυτές με την προσωπική τους περιουσία. Χωρίς εταιρεία με καταστατικό που θα προβλέπει δικαιώματα και υποχρεώσεις θα είναι προβληματική η διανομή τυχόν κερδών, η λειτουργία των εταίρων και η επίλυση τυχόν διαφορών. Επιπλέον η φορολόγηση των φυσικών προσώπων είναι συνήθως μεγαλύτερη από την φορολόγηση των νομικών προσώπων, δηλαδή των εταιρειών.

Ορισμένες start-up επιχειρήσεις που δεν επιθυμούν την προώθηση του προϊόντος τους ή της υπηρεσίας τους στην Ελλάδα και στην Ελληνική αγορά μπορούν, λοιπόν, να επιλέξουν την λύση της ίδρυσης μιας εταιρίας σε άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Μια πολύ καλή εναλλακτική επιλογή αποτελεί η Αγγλική εταιρεία. Ο φορολογικός εταιρικός συντελεστής αν και είναι αρκετά μεγάλος, ανέρχεται δηλαδή στο 20%, σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ωστόσο, ενώ φαντάζει ως αρνητικό με την πρώτη ματιά, στην πραγματικότητα έχει ένα πολύ σημαντικό θετικό στοιχείο.  Δεδομένου ότι η Μεγάλη Βρετανία δεν δύναται να θεωρηθεί ως προνομιακό φορολογικό καθεστώς, όπως για παράδειγμα η Κύπρος, η Βουλγαρία κ.α., θεωρείται λιγότερο πιθανό (αν και όχι εντελώς αδύνατο) να πρέπει Έλληνες υπήκοοι να καταβάλλουν στο Ελληνικό κράτος τον προβλεπόμενο φόρο για τις Ελληνικές εταιρείες, στην περίπτωση δηλαδή που κριθεί ότι η επιλογή κάποιου προνομιακού φορολογικού καθεστώτος πραγματοποιήθηκε για λόγους αποφυγής της φορολόγησης.

Το κόστος σύστασης δεν είναι υψηλό, ενώ το κόστος συντήρησης ποικίλλει αναλόγως της κατάστασης της εταιρείας. Αν η start-up επιχείρηση δεν έχει προλάβει να αναπτύξει το αντικείμενό της ή μείνει πίσω στην ανάπτυξη ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας το κόστος συντήρησης της Αγγλικής εταιρίας μπορεί να μειωθεί περαιτέρω ενώ μπορεί να αυξηθεί αν υπάρχουν πολλά τιμολόγια και αυξημένη εργασία για τους λογιστές. Το λογιστικό κόστος δεν υπερβαίνει συνήθως τα 600 ή τα 850 ευρώ ανά έτος, ενώ ενδέχεται να μην υπερβεί ποτέ τα 1.200 ευρώ, ενώ μπορεί να πέσει ακόμα και στα 400 ευρώ αν η εταιρεία καταστεί για ένα χρονικό διάστημα ανενεργή εκ των πραγμάτων (σε περίπτωση π.χ. αναζήτησης κεφαλαίων που αργούν να βρεθούν για την στήριξη μιας start-up επιχείρησης).

Ένα επιπλέον πλεονέκτημα της Αγγλικής εταιρίας για μια start-up επιχείρηση που ασχολείται με την τεχνολογία είναι το γεγονός ότι η Αγγλία αποτελεί κέντρο τεχνολογικής ανάπτυξης και πρώτης επαφής με τις ΗΠΑ. Επιπλέον το τραπεζικό σύστημα της Μεγάλης Βρετανίας στηρίζεται στην Βρετανική λίρα γεγονός που σημαίνει ότι ένας τραπεζικός λογαριασμός στην Βρετανία δεν θα είναι σε ευρώ αλλά σε λίρες επομένως θα είναι εκτός ευρωζώνης και δεν θα υπόκειται σε τυχόν διακυμάνσεις του ευρώ αλλά σε διακυμάνσεις της βρετανικής λίρας. Αυτό κατά περίπτωση μπορεί να αποτελεί μειονέκτημα ή πλεονέκτημα και θα πρέπει να το κρίνει η κάθε επιχείρηση ξεχωριστά.

Σε κάθε περίπτωση και προκειμένου για την σύσταση μιας start- up εταιρείας συνιστάται ανεπιφύλακτα η λήψη επαγγελματικής συμβουλής καθώς μια λάθος κίνηση μπορεί να ζημιώσει ανεπανόρθωτα μια  επιχείρηση, ενώ μια σωστή κίνηση μπορεί να συμβάλλει σημαντικά στην επιτυχία της. Τα θεμέλια είναι το ήμισυ του παντός και χωρίς θεμέλια μπορεί να υπάρξουν πολλά προβλήματα. Δεν χρειάζεται να αναφέρει κανείς ότι μέσα σε ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον για οποιαδήποτε επιχείρηση η θεμελίωση είναι πολύ περισσότερο απαραίτητη από ότι ήταν στο παρελθόν.

 

1. Start up Ελλάδα

Start-up επιχειρήσεις και Ελλάδα

Πολλά έχουν ειπωθεί – και εμείς ως γραφείο έχουμε αναπτύξει το θέμα αυτό με σχετικά άρθρα μας – για τις «start-up» ή «νεοφυείς» επιχειρήσεις, αναφορικά με την καταλληλότερη φορολογικά χώρα για να συσταθεί μια τέτοια εταιρεία. Είναι γεγονός, ότι οι ιδρυτές τους συχνά επιλέγουν να συστήσουν την start-up εταιρεία τους εκτός Ελλάδος φοβούμενοι – κατά κύριο λόγο – το φορολογικό καθεστώς στην χώρα μας και την «ρευστή» ασφαλιστική νομοθεσία μας.

Ας δούμε όμως τις δυνατότητες που παρέχει η χώρα μας για την σύσταση μιας «start-up» επιχειρήσεις, οι οποίες  – ας μην ξεχνάμε – αποσκοπούν στο να αναπτύξουν ένα κλιμακούμενο επιχειρηματικό μοντέλο, ταχύτατης ανάπτυξης είτε με την δημιουργία μιας νέας αγοράς είτε με την εκμετάλλευση της ήδη υπάρχουσας.

Στην Ελλάδα μια καλή επιλογή φαίνεται να αποτελούν οι Ιδιωτικές Κεφαλαιουχικές Εταιρείες (ΙΚΕ). Τα πλεονεκτήματά τους είναι αρκετά, εάν εξαιρέσουμε τα διάφορα γραφειοκρατικά προβλήματα και καθυστερήσεις για τα οποία «φημίζεται» η χώρα μας και μπορούν να απαντηθούν κατά τη σύστασή τους. Οι ΙΚΕ μπορούν να συσταθούν με ελάχιστο κεφάλαιο, που μπορεί να ανέρχεται ακόμα και σε ένα ευρώ! Είναι κεφαλαιουχικές εταιρείες (χωρίς να λείπουν απαραίτητα και κάποια στοιχεία προσωπικών εταιρειών) που σημαίνει ότι οι εταίροι μπορεί να μην ευθύνονται για οποιαδήποτε ζημία με την προσωπική τους περιουσία, όπως ισχύει με τις προσωπικές εταιρείες, δηλαδή με τις ομόρρυθμες (ΟΕ) και τις ετερόρρυθμες εταιρείες (ΕΕ).

Οι ΙΚΕ φορολογούνται με βάση τους Ελληνικούς φορολογικούς συντελεστές, δηλαδή με 29%. Οι εταίροι δεν έχουν υποχρέωση να ασφαλιστούν στον ΟΑΕΕ, πλην του διαχειριστού, ο οποίος πρέπει να είναι ασφαλισμένος στον ΟΑΕΕ, εκτός αν είναι ελεύθερος επαγγελματίας ασφαλισμένος σε άλλο ταμείο. Εξαίρεση αποτελούν οι δικηγόροι και αυτό γιατί ενώ είναι ασφαλισμένοι στο Ταμείο Νομικών και μπορούν να είναι εταίροι δεν μπορούν να είναι διαχειριστές ακόμα και αν η ΙΚΕ είναι μονοπρόσωπη.

Ας δούμε – κατά προσέγγιση – το ετήσιο κόστος συντήρησης μιας ΙΚΕ. Οι ΙΚΕ οφείλουν να τηρούν διπλογραφικά βιβλία Γ’ κατηγορίας, γεγονός που σημαίνει ότι η αμοιβή του λογιστή μπορεί να ανέλθει σε 200 ή 300 ευρώ τον μήνα. Αν συμπεριλάβουμε και το κόστος του ΟΑΕΕ που οι εισφορές του ενδέχεται να ανέρχονται π.χ. σε 250 ευρώ τον μήνα, αυτό σημαίνει ότι το ελάχιστο κόστος συντήρησης μιας ΙΚΕ μπορεί να ανέλθει σε (250Χ12 = 3.000 ευρώ) + (200Χ12 = 2.400 ευρώ) ή (300Χ12 = 3.600 ευρώ), δηλαδή σύνολο (3.000+2.400 =) 5.400 ευρώ ή (3.000+3.600 =) 6.600 ευρώ ετησίως.

Σε αυτό το ποσό δεν υπολογίζεται το κόστος σύστασης της εταιρείας, το οποίο κυμαίνεται ανάλογα με το εάν θα μεσολαβήσει δικηγόρος ή συμβολαιογράφος. Να σημειώσουμε ότι ενώ η μεσολάβηση συμβολαιογράφου είναι υποχρεωτική μόνον εάν υπάρχει ακίνητο που θα ανήκει στην εταιρεία, η μεσολάβηση ενός δικηγόρου στην πράξη είναι αναπόφευκτη και επιβεβλημένη, διότι εάν δεν ρυθμιστούν πολλά θέματα στο καταστατικό της ΙΚΕ, το κόστος επίλυσης τυχόν διαφορών που ενδέχεται να προκύψουν μεταξύ των εταίρων, ενώπιον των δικαστικών αρχών θα είναι πολύ μεγαλύτερο στο μέλλον. Στο ποσό των 5.400 ή 6.600 ευρώ που υπολογίσαμε – κατά προσέγγιση – ετησίως, δεν υπολογίζεται το κόστος που σχετίζεται με την απασχόληση εργατικού προσωπικού ή με την καταβολή επαγγελματικού ενοικίου. Είναι βέβαια προφανές ότι τα δύο τελευταία προαναφερόμενα κόστη μπορούν να εκλείψουν – τουλάχιστον σε ένα πρώτο αρχικό στάδιο – εάν η start-up επιχείρηση δεν απασχολεί εργατικό προσωπικό και δεν ενοικιάζει κάποιο χώρο (π.χ. αν χρησιμοποιείται το ακίνητο κάποιου εταίρου).

Σε κάθε περίπτωση, η επιλογή του κατάλληλου νομικού προσώπου που θα «στεγάσει» μια start up εταιρεία αποτελεί θέμα που εξετάζεται ανά περίπτωση από εξειδικευμένους δικηγόρους και λογιστές ώστε να μπορεί να ανταποκρίνεται στις ανάγκες και τις επιδιώξεις του ιδρυτή της. Η σύσταση μιας εταιρείας είναι ένα σοβαρό θέμα που απαιτεί εξειδικευμένη νομική και λογιστική μελέτη προκειμένου να τεθούν εξ αρχής τα ορθά θεμέλια που θα μειώσουν και θα αποτρέψουν μελλοντικούς κινδύνους για τον ιδρυτή της. Εξάλλου – όπως αναφέρει και ένα κινέζικο ρητό- «αν έχεις θεμέλια και μικρός να είσαι θα σωθείς, αν δεν έχεις θεμέλια και μεγάλος να είσαι θα χαθείς».